Bijdrage uitspraak Europese Hof en Raad van State Program­ma­tische Aanpak Stikstof (PAS)


19 september 2019

Uitspraak RvS en gevolgen

Op basis van het PAS werd vooruitlopend op toekomstige positieve gevolgen van maatregelen voor beschermde natuurgebieden alvast toestemming gegeven voor activiteiten die mogelijk schadelijk zijn voor die gebieden. De Raad van State komt tot de conclusie dat dit niet had gemogen. Een belangrijke uitspraak, die recht doet aan een goede bescherming van dieren, natuur en ecologische belangen. Want wie behartigt hun belangen? De natuur zelf kan dat niet, maar heeft wel haar eigen natuurwetten, waar wij, maar ook de economie, keihard mee geconfronteerd worden als we niets doen! De PvdD komt op voor wat kwetsbaar is: kwetsbare groepen mensen, dieren en natuur: het voortbestaan van onze aarde, die we te leen hebben van ons nageslacht. De PAS had er nooit mogen komen. Het is leven op de pof en daarom heeft de PvdD altijd tegen de PAS-voorstellen gestemd! We zijn als Nederland in Europa het slechtste jongetje van de klas zoals wij voor de natuur zorgen en dat moet veranderen!

Ecologische belangen en bronmaatregelen

Naast natuurbelang is er ook een luchtkwaliteits- en bodembelang! (NEC-richtlijn en voor de gezondheidsdoelen uit het Schone Lucht Akkoord). Meerdere ecologische belangen dus!

Plaggen van de natuur is evenmin een oplossing; dit betreft symptoombestrijding, waar de natuur niet bij gebaat is. Dat werd tot nu toe veel te veel gedaan als maatregel! De natuur is wel uitgeplagd…. . Het PBL concludeert daarover terecht dat bij plaggen bij veelvuldig gebruik de negatieve effecten gaan overheersen. Er moeten bronmaatregelen worden genomen en geen symptoombestrijding en pleisters plakken. Daar kom je er niet mee.

Economische belangen
De minister geeft aan de commissie Remkes de opdracht mee advies te geven over hoe toch toestemming verleend kan worden aan ontwikkelingen die stikstofdepositie veroorzaken nabij N2000 gebieden! En hoe gerealiseerde vrijstellingen onder PAS alsnog gelegaliseerd kunnen worden! In plaats van advies hoe de stikstof depositie verder te reduceren! Leren we het dan nooit? Weer zegevieren de economische belangen en wordt weggekeken van het probleem en duurzame oplossingen.

Ook innovatiemaatregelen zijn niet dé oplossing! Het kan helpen, maar alleen bronmaatregelen leiden tot duurzame en verstandige oplossing.

Bijdrage veehouderij aan stikstofdepositie

Nergens, maar dan ook nergens, wordt gesproken over de enorme belasting door de (intensieve) veehouderij. Terwijl de veehouderij veruit de grootste vervuiler is. Hoe wil GS omgaan met de bijdrage van de veeteelt aan de totale stikstofdepositie? Graag een reactie van de gedeputeerde. Daarnaast stelt de RvS dat een onlosmakelijk onderdeel van een activiteit niet los van de activiteit zelf vergund kan worden. Zo hoort het beweiden als onderdeel van de vergunningsaanvraag meegenomen te worden bij de vergunning voor een veehouderij als geheel. De RvS heeft al eerder gesteld dat dit geen onlosmakelijk onderdeel is van een veehouderij

Gebleken is dat de PAS voornamelijk is benut voor agrarische ontwikkelingen. In Zuid-Holland zijn ook opgaven voor industrie, woningbouw, de energietransitie, dijkversterkingen en vele infrastructurele projecten. Er staat: ‘Gelet op de toelichting in de notitie, waarin wordt gesteld dat ‘alles op alles wordt gezet om voor het volgende bemestings-en beweidingsseizoen een aanpak beschikbaar te hebben, willen wij nogmaals wijzen op het volgende: wij zien nadrukkelijk een onderscheid tussen beweiden, dat niet of nauwelijks tot deposities leidt, en bemesten, dat in veel gebieden één van de hoofdoorzaken van de stikstofproblematiek is. We vinden het dan ook belangrijk dat bij een aanpak voor bemesten oog is voor de belangen van andere sectoren, waar ontwikkelingen worden belemmerd door hoge achtergronddeposities van ammoniak.’ Zegt het college hiermee dat bemesting vooral moet worden teruggedrongen ten gunste van andere projecten, zoals woningbouw? Graag een reactie.

Overigens heel fijn dat ook D66 nu ook wil inzetten op krimp van de veestapel. De PvdD vindt dat dit al jaren eerder had moeten gebeuren!

Hoe heeft het zo ver kunnen komen vragen wij ons af. De blinde vlek voor ecologische belangen en de blik met oogkleppen gericht op economische belangen en economische groei. We moeten onze blik verruimen naar andere belangen, zoals de ecologische en sociale belangen!

Afspraak 7 binnen het IPO is: ‘Provincies stellen samen met de overige bevoegde gezagen een instrumentarium beschikbaar waarmee, zolang er geen nieuw programma is toch, waar mogelijk, toestemmingen op het gebied van stikstofdepositie verleend kunnen worden.’ Hoe kunnen we zoveel mogelijk onder onze verantwoordelijkheid uit komen….Tom Poes verzin een list…Weer een voorbeeld dat het probleem niet serieus genomen wordt! Er wordt weggekeken van de problemen en oplossingen! Projecten moeten vooral doorgaan! Waarom worden hier weer enkel de economische belangen verdedigd en alleen waar men er echt niet onderuit kan, meegewerkt…? Graag een reactie.

Ten aanzien van de korte, middellange en lange termijn is het beleid erop gericht om tot oplossingen te komen die recht doen aan de belangen van de verschillende sectoren die kenmerkend zijn voor Zuid-Holland, zo valt te lezen in de stukken. Maar zou het niet zo zijn dat er nu eindelijk recht moet worden gedaan aan de natuur. We mogen blij zijn dat Europa dit nog enigszins doet, want van ons eigen land moeten we het tot nu toe niet hebben.

Nee sterker nog, ze mogen nog gewoon doorgaan met vervuilen. Afspraak 6 IPO betreft het niet actief handhaven tijdens het huidige bemestings- en beweidingsseizoen. Waarom niet? Graag een reactie.

Niet alleen de natuur is slecht af, maar ook boeren hebben hier helemaal niks aan. Wat heb je eraan als de vergunningen, die je dacht binnen te hebben, toch niet helemaal waterdicht blijken te zijn? En hoe zit het eigenlijk met de stellige uitspraak van de minister dat onherroepelijke vergunningen ook daadwerkelijk onherroepelijk zouden zijn? Volgens mij heeft de Raad van State prejudiciële vragen bij het Europees Hof liggen met juist precies die vraag.

ADC toets

De PvdD vindt dat de ADC toets als oplossing niet ruimhartig toegepast mag worden, maar dat er nu echt gerichte bronmaatregelen worden genomen om de natuur beter te beschermen.

(ADC-toets kan alleen worden verleend indien wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden: er zijn geen alternatieve oplossingen (A), het project is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang (met inbegrip van redenen van sociale of economische aard) (D), en de nodige compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van Natura-2000 bewaard blijft (C).)

We hebben al te vaak gezien dat er ruimhartig wordt omgegaan met de term ‘geen alternatieve oplossingen’ en dat de natuurcompensatie van onvoldoende kwaliteit is! Wat we hebben moeten we beschermen en niet via andere manieren compenseren!


Verdeling bronmaatregelen

Er staat in de brief van GS: ‘Ook bij tussentijdse oplossingen is dit belangrijk, bovendien mogen deze een duurzame, structurele oplossing niet te veel beperken.’ Dit vinden we echt een belangrijke passage in het stuk! College we roepen jullie op om te kiezen voor een duurzame lange termijn oplossing, die recht doet aan de natuur en een gezonde leefomgeving voor nu en in de toekomst in plaats van wegkijken van problemen en vooruit schuiven van duurzame oplossingen.

Achtergrondinformatie

Afspraken PAS binnen IPO:

1. Provincies zien, in elk geval tot aan het vaststellen van nieuwe beleidslijnen, af van actieve handhaving op de gerealiseerde meldingen en vergunningsvrije activiteiten. Dit geldt ook voor de aanpak op de twee jaarstermijn ontwikkelingsruimte. Provincies wijzen er wel op dat niet gerealiseerde activiteiten in het kader van meldingen vergunningsplichtig zijn, en derhalve niet zonder vergunning gerealiseerd mogen worden.

2. Provincies wijzen initiatiefnemers van vernietigde vergunningen er actief op dat, als de initiatiefnemer het project nog steeds wil realiseren, er een nieuwe aanvraag nodig is.

3. Indien initiatiefnemers vooruitlopend op een onherroepelijke vergunning het project toch gerealiseerd hebben, kunnen provincie een handhavingstraject starten. Bij dergelijke trajecten kan maatwerk in oplossing en tijd per project worden geboden.

4. Provincies informeren gemeenten over het niet meer legitiem zijn onder het PAS afgegeven Verklaringen van geen Bedenkingen.

5. Provincies onderzoeken per besluit waartegen nog een beroepsprocedure loopt of het mogelijk is om via een wijziging van het besluit alsnog een rechtsgeldige situatie te creëren.

6. Provincies zullen in het lopende beweidings- en bemestingsseizoen niet actief handhaven op de vergunningplicht voor beweiden en bemesten.

7. Provincies stellen samen met de overige bevoegde gezagen een instrumentarium beschikbaar waarmee, zolang er geen nieuw programma is toch, waar mogelijk, toestemmingen op het gebied van stikstofdepositie verleend kunnen worden.